ANH EM NHÀ HALLADAYS
Hai anh em Daniel và Monroe D Halladay để lại dấu ấn khó phai mờ tại thành phố Santa Ana với những phát minh sáng tạo và phương pháp canh tác độc đáo (Hãy ghé thăm Ngôi nhà Halladay cổ kính lịch sử ở góc Chestnut và Halladay).
Anh em nhà Halladay sở hữu 40 mẫu đất trải dài từ đường First Street đến McFadden Street. Họ xây dựng hai trong số những ngôi nhà đầu tiên ở vùng Eastside của thành phố Santa Ana. Một trong số các căn nhà đó vẫn còn ở góc đường Chestnut và Halladay. Họ đã trồng một số vườn cây ăn trái đầu tiên ở Santa Ana, tổ chức các cuộc thăm dò bầu cử trên khu đất của họ và tổ chức các trận đấu croquet của thành phố.
Daniel Halladay
Người anh, Daniel Halladay, vốn mang nhiều ý tưởng sáng tạo. Sinh ngày 24 Tháng Mười Một năm 1826 tại Vermont, ông Daniel có niềm đam mê cơ khí. Ông bắt đầu học việc khi còn là một thiếu niên để trở thành một thợ máy chuyên nghiệp. Nơi làm việc đầu tiên của ông Daniel là ở Boston, Massachusetts sau đó ở Springfield, Illinois.
Chẳng bao lâu ông trở thành quản đốc trẻ nhất tại hãng American Machine Works. Nhận thấy chàng trai trẻ có triển vọng, người chủ cử ông đến London, nước Anh, để tham dự Hội Chợ Thế Giới, năm 1851. Daniel đã nghiên cứu những cải tiến cơ khí mới nhất được các quốc gia trên thế giới trưng bày, cùng lúc ông coi sóc cuộc triển lãm của công ty nhà tại Crystal Palace.
Khi trở về Mỹ, ông Daniel Halladay phát minh ra tuabin gió hiện đại, được biết đến với biệt danh "Pháp Sư Gió" vì ông đã nắm bắt được sức mạnh của gió mà trước đây chưa ai đạt được. “Cối Xay Gió” do ông sáng chế không những tự động quay đón gió, khi gió đổi hướng, mà còn thay đổi và duy trì tốc độ đồng đều bằng cách thay đổi độ cao của cánh quạt, không cần sự điều khiển của con người. Sau khi được cấp bằng sáng chế cho phát minh này vào năm 1854, ông Daniel Halladay thành lập công ty Halladay Windmill Company ở Coventry, Connecticut, và đây là một công ty đạt thành công rực rỡ.
Với cái đuôi được thiết kế đặc biệt, cối xay gió của Halladay đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của hệ thống đường sắt Hoa Kỳ và làm biến đổi cảnh quan miền Tây Hoa Kỳ. Cối xay gió do ông Daniel Halladay sản xuất trở thành biểu tượng của khu vực được các nghệ sĩ đem vào trong nhiều bức tranh và bức ảnh. Sau vài thập niên kinh doanh thành công, ông Daniel đã bán cổ phần của mình trong công ty rồi về hưu ở Santa Ana vào năm 1880, quê hương của "Santa Ana Winds" khét tiếng và nơi em trai ông là Monroe sở hữu một vườn cây ăn quả phát triển mạnh.
Ông Daniel Halladay mua 20 mẫu đất dọc theo đường First Street kéo dài về phía Nam tới McFadden, Halladay sử dụng tài sản của mình để bước vào thế giới tài chính, trở thành chủ tịch Farmers & Merchant Bank đầu tiên của Santa Ana vào năm 1882.
Sau đó, ông làm việc với ngân hàng Farmers & Merchant, cố vấn cho công ty Orange County Saving and Trust Company và trở thành giám đốc tuyến đường sắt Santa Ana từng chạy dọc theo Pacific Electric Bike Trail.
Nhà của ông Daniel Halladay tại 708 E. First Street là địa điểm của một trạm bỏ phiếu nổi tiếng và nghị lực không mệt mỏi của ông đã đóng góp nhiều vào sự phát triển thời kỳ đầu của Santa Ana.
Monroe D. Halladay
Người em trai của Daniel, ông Monroe D. Halladay, là một nhà trồng trọt và là một nhà thám hiểm. Ông Monroe đã biến khu vực phía Đông thành phố Santa Ana thành một vườn cây ăn quả thịnh vượng bằng những phương pháp canh tác độc đáo của mình.
Ông Monroe, sinh ngày 8 Tháng Năm, 1831, đã rời khỏi tiểu bang Vermont vào giữa tuổi 20 để làm việc trên một chiếc thuyền buồm của Anh tuần tra ngoài khơi vùng Tây Phi. Ông nhìn thấy con tàu khét tiếng Wanderer ở cửa sông Congo, tham gia bắt giữ con tàu này và giải thoát hơn 300 người bị bắt.
Trở về Mỹ, ông Monroe gia nhập quân đội phe Liên Minh miền Bắc để chiến đấu trong cuộc Nội Chiến Mỹ trong vai trò nhạc sĩ trong ban nhạc Đại đội D, Sư Đoàn 9 Bộ Binh Michigan. Ông Monroe bị bắt cuộc chiến, và bị giam giữ cho đến khi chiến tranh kết thúc. Trong thời gian này, ông suy ngẫm về cuộc đời và chọn cách ổn định cuộc sống tương lai.
Khi cuộc Nội Chiến kết thúc vào năm 1865, ông Monroe kết hôn và lập gia đình. Ông dọn đến Santa Ana vào năm 1876, mua một trang trại rộng 20 mẫu từ N.O. Stafford và thành lập vườn cây ăn trái.
Vườn cây của ông Monroe Halladay trồng nho, cam, táo, sung và bắp. Ông Monroe đã áp dụng một kỹ thuật nông nghiệp độc đáo, đó là cày đất trước khi trời mưa thay vì tưới nước. Vào mùa thu, ngay sau những cơn mưa đầu tiên, ông xới đất sâu ít nhất 16 inch, sau đó lại xới đất để chặn cỏ dại phát triển. Ông Monroe nhận thấy có một lượng nước vừa đủ rơi xuống trong năm để cung cấp độ ẩm cho đất, nếu đất được xới đất đúng cách, sẽ giữ lại nước thay vì để nước chảy đi.
Thực tế chứng minh lý thuyết của ông Monroe là đúng với sản lượng hàng năm thường vượt quá sản lượng của những nông trại láng giềng tưới đất theo cách thông thường và chất lượng trái cây của ông được cho là ngọt hơn. Từ 17 cây sung, ông thu được hai tấn quả. Mỗi cây táo cho hơn 30 pound quả và từ 5 mẫu ngô, ông đã thu được hơn 400 giạ. Vụ thu hoạch của nông trại Monroe Halladay rất lớn, ông từng vận chuyển hơn 21 tấn nho đến Chicago!
Ông Monroe Halladay đam mê hoạt động xã hội cũng như đam mê nông nghiệp và đã phục vụ trong Hội Đồng Thành Phố Santa Ana cũng như dùng một nhà kho làm địa điểm bỏ phiếu cho cư dân.
Ông Monroe yêu thích môn croquet và thường mời câu lạc bộ "Unbeatable Club" của thành phố đến thi đấu tại sân chơi trong ngôi biệt thự Queen Anne của mình. Ngôi nhà này vẫn nằm ở góc đường Chestnut và Halladay.
Ông Monroe D. Halladay được biết đến là "một người quảng giao và được mọi người hoàn toàn tin tưởng" theo báo Santa Ana Register ghi nhận vào ngày 4 Tháng Tám năm 1917.
Gallery
Photos from The Online Archive of California





